top of page

6 items found for ""

  • ᲐᲮᲐᲚᲘ ᲔᲠᲐ ᲮᲔᲚᲝᲕᲜᲣᲠᲘ ᲘᲜᲢᲔᲚᲔᲥᲢᲘᲡᲐᲗᲕᲘᲡ: ᲞᲘᲠᲕᲔᲚᲘ ᲠᲔᲒᲣᲚᲐᲪᲘᲐ ᲮᲔᲚᲝᲕᲜᲣᲠᲘ ᲘᲜᲢᲔᲚᲔᲥᲢᲘᲡ ᲨᲔᲡᲐᲮᲔᲑ

    2024 წლის 13 მარტს ევროპარლამენტმა დაამტკიცა ხელოვნური ინტელექტის შესახებ მსოფლიოში პირველი ჰარმონიზებული, მარეგულირებელი ხელოვნური ინტელექტის აქტი (შემდგომში - „აქტი“), რომელიც არის ხელოვნური ინტელექტის სამართლებრივი ჩარჩოს შექმნის პირველი პრეცდენტი. აქტი მიზნად ისახავს ხელოვნური ინტელექტის დეველოპერებსა და მომხმარებლებს დაუწესოს მკაფიო სახელმძღვანელო პრინციპები და ვალდებულებები ხელოვნური ინტელექტის ეთიკურ გამოყენებასთან დაკავშირებით და ვრცელდება: პროვაიდერებზე, რომლებიც ოპერირებენ ევროკავშირის ტერიტორიაზე მიუხედავად მათი რეგისტრაციის/დაფუძნების ადგილისა; მომხმარებლებზე, რომლებიც იყენებენ ევროკავშირის ტერიტორიაზე არსებულ/განთავსებულ ხელოვნურ ინტელექტს; პროვაიდერებსა და მომხმარებლებზე რომლებიც ევროკავშრირის ტერიტორიაზე იყენებენ ევროკავშირის არაწევრ ქვეყნებში განთავსებულ  ხელოვნურ ინტელექტსა და მის პროდუქტებს. აღსანიშნავია, რომ აქტი არ ვრცელდება სამხედრო მიზნებისთვის შექმნილ ხელოვნურ ინტელექტზე, არაწევრი ქვეყნების სახელისუფლებო ორგანოებსა და საერთაშორისო ორგანიზაციებზე. სტატია ზოგადად განიხილავს აქტის ძირითად მიზნებს და ხელოვნური ინტელექტის შემოთავაზებულ კატეგორიებს. აქტი ითვალისწინებს მთელი რიგ ვალდებულებებსა და სტანდარტებს ხელოვნური ინტელექტისა და მისი პროდუქტებისთვის და აწესრიგებს ისეთ საკითხებს როგორიცაა  ინტელექტის კატეგორიებად დაყოფა და გამჭვირვალობის მოთხოვნები. აქტით გათვალისწინებული ხელოვნური ინეტელექტის კატეგორებია: დაუშვებელი რისკი; მაღალი რისკი; მინიმალური რისკი. დაუშვებელი რისკის შემცველი ხელოვნური ინტელექტის სისტემები დაუშვებელი რისკის ხელოვნურ ინტელექტს განეკუთვნება სისტემები, რომლებსაც აქვთ შესაძლებლობა განახორციელონ შემდეგი მოქმედებები: ადამიანების ან ადამიანების კონკრეტული დაუცველი ჯგუფების (მაგ.: ბავშვების, შშმ პირების) შემეცნებასა და ქცევებზე მანიპულირება; სოციალური სკალირება: ადამიანების კლასიფიკაცია მათი ქცევის, სოციალურ-ეკონომიკური მდგომარეობის ან პიროვნული მახასიათებლების მიხედვით; ადამიანების ბიომეტრიული იდენტიფიკაცია და კატეგორიზაცია; ადამიანების დისტანციური, რეალურ დროში ბიომეტრიული იდენტიფიკაცია (მაგალითად, სახის ამოცნობა რეალურ დროში ქუჩაში განთავსებული სათვალთვალო კამერებით და ა.შ). დაუშვებელი რისკის ხელოვნური ინტელექტის აკრძალვა არ არის აბსოლუტური და რიგ გამონაკლის შემთხვევებში შესაძლებელია შესაბამისი სახელმწიფო ორგანოების მიერ მისი გამოყენება. მსგავს შემთხვევებს განეკუთვნება ოპერატიული სამძებრო სამუშაოები, მაგალითად როგორიცაა დაკარგული ბავშვების ძებნა. მაღალი რისკის შემცველი ხელოვნური ინტელექტის სისტემები მაღალი რისკის ხელოვნურ ინტელექტს განკუთვნება სისტემები, რომლებიც უარყოფითად მოქმედებს ადამიანთა სიცოცხლეზე, ჯანმრთელობაზე და ზღუდავს ადამიანთა ფუნდამენტურ უფლებებს. მაღალი რისკის ხელოვნური ინტელექტის სისტემები თავის მხრივ  იყოფა ორ კატეგორიად: 1) სისტემები, რომლებიც გამოიყენება ევროკავშირის რეგულაციებს დაქვემდებარებულ პროდუქტებში, როგორიცაა სათამაშოები, სამედიცინო მოწყობილობები და ა.შ. 2) სისტემები, რომლებიც უნდა დარეგისტრირდნენ ევროკავშირის მონაცემთა ბაზაში, ესენია: კრიტიკული ინფრასტრუქტურის მართვისა და ექსპლუატაციისთვის განკუთვნილი სისტემები (მაგ.: ტრანსპორტის მართვა, ბუნებრივი რესურსების მიწოდება და ა.შ); განათლებისა და პროფესიული მომზადების ადმინისტრირების პროცესში გამოყენებული სისტემები (მაგ.: სწავლის შედეგების ავტომატური შეფასება და ქულების მინიჭება); დასაქმების, დასაქმებულთა მართვისა და თვითდასაქმებაზე ხელმისაწვდომობის პროცესში გამოყენებული სისტემები (მაგ.: რეზიუმეების ავტომატური გადარჩევა, დასაქმებულის დროისა და დავალებების მენეჯმენტი, კონტროლი და ა.შ); არსებითი მნიშვნელობის საჯარო და  კერძო სერვისებით/შეღავათებით ხელმისაწვდომობის სისტემები (მაგ.: კრედიტის/სესხის მინიჭების AI სისტემები); სამართალდამცავი ორგანოების მიერ გამოყენებადი სისტემები (მაგ.: პირის ემოციური მდგომარეობის განსასაზღვრი სისტემები, პოლიგრაფები, და ა.შ); მიგრაციის, თავშესაფრის ძიებისა და სასაზღვრო კონტროლის მართვისას გამოყენებული სისტემები (მაგ.: განაცხადების გადარჩევის სისტემა, დოკუმენტაციის განხილვის ავტომატიზირებული სისტემები და ა.შ); კანონმდებლობის ინტერპრეტაციისა და  განმარტების დროს გამოყენებული სისტემები (მაგ.: სასამართლო გადაწყვეტილებების მოძიების, ფაქტების შეფასებისა და კანონის მისადაგების სისტემები). მაღალი რისკის კატეგორიაში შემავალი ყოველი ხელოვნური ინტელექტის სისტემა ბაზარზე განთავსებამდე შეფასდება დეტალურად, დაექვემდებარება მარკირებას. ასევე, მისი არსებობის მთელი პერიოდის განმავლობაში შესაძლებელი იქნება  შესაბამის მაკონტროლებელ ორგანოებში საჩივრ(ებ)ის წარდგენა. მინიმალური რისკის შემცველი ხელოვნური ინტელექტის სისტემები მინიმალური რისკის შემცველი ხელოვნური ინეტელექტის სისტემები ვალდებულები არიან დაემორჩოლონ გამჭვირვალობის სტანდარტს, რომელზეც დამატებითი ინფორმაცია წარმოდგენილია ქვევით. გარდა ამისა, აქტის თანახმად, ასეთი სისტემებისთვის რეკომენდირებულია (არა სავალდებულო) დაიცვან მაღალი რისკის შემცველი ხელოვნური ინტელექტის სისტემებისთვის დადგენილი სტანდარტები  ან/და შეიმუშავონ შიდა სახელმძღვანელოები და რეგულაციები. აქტით გამჭვირვალობის ვალდებულება წარმოდგენილია სწორედ, იმ ვალდებულებად რომელსაც კონკრეტული სტანდარტით თითოეული ხელოვნური ინტელექტის სისტემა უნდა აკმაყოფილებდეს. გამჭვირვალობის კუთხით უნდა აღნიშნოს, რომ ხელოვნური ინეტლექტის სისტემებს, რომლებიც (i) ურთიერთქმედებენ ადამიანებთან; (ii) გამოიყენებიან ადამიანების ემოციების იდენტიფიცირების ან/და სოციალურ კატეგორიებთან კავშირის დასადგენად ბიომეტრიული მონაცემების საფუძველზე ან (iii) ახორციელებენ შიგთავსის გენერირებას ან მანიპულირებას (Deep fake), ეკისრებათ ვალდებულება მიაწოდონ ინფორმაცია აღნიშნულის შესახებ სისტემასთან ურთიერთქმედებაში მყოფ პირს. მაგალითად, პირი უნდა იყოს ინფორმირებული რომ კომუნიკაცია მიმდინარეობს ჩათ ბოტის საშუალებით. ასევე, იმ შემთხვევებში, როდესაც ხელოვნური ინტელექტის სისტემა გამოიყენება ფოტო/ვიდეო/აუდიო პროდუქტის შესაქმნელად, დგინდება ვალდებულება გავრცელდეს და მიეთითოს ინფორმაცია პროდუქტის ხელოვნური წარმოშობის შესახებ. აქტი ძალაში შევა ევროკავშირის ოფიციალურ ჟურნალში გამოქვეყნებიდან ოცი დღის შემდეგ და ამოქმედდება ძალაში შესვლიდან 24 (ოცდაოთხი) თვის შემდეგ, გარდა: სრულად აკრძალული მოქმედებების/სისტემების შესახებ ნორმებისა, რომლებიც ამოქმედდება აქტის ძალაში შესვლიდან 6 (ექვსი) თვის შემდეგ; პრაქტიკული რეგულაციებისა, რომელიც ამოქმედდება აქტის ძალაში შესვლიდან 9 (ცხრა) თვის შემდეგ; ზოგადი დანიშნულების ხელოვნური ინტელექტის მარეგულირებელი ნორმებისა, რომლებიც ამოქმედდება აქტის ძალაში შესვლიდან 12 (თორმეტი)  თვის შემდეგ; მაღალი რისკის ხელოვნური ინტელექტის სისტემებისთვის დაწესებული ვალდებულებებისა, რომლების ამოქმედდება აქტის ძალაში შესვლიდან 36 (ოცდათექვსმეტი) თვის შემდეგ. ხელოვნური ინტელექტის შესახებ აქტი შესაძლებელია შეფასდეს, როგორც ხელოვნური ინტელექტის სამართლებრივი ჩარჩოს მსოფლიო მასშტაბით შექმნის საწყისი ეტაპი. აქტი წარმოადგენს ხელოვნური ინტელექტის გამოწვევების სამართლებრივ დონეზე მოწესრიგების პრეცედენტს და მისი მიზანია, როგორც ევროკავშირის ტეროტორიაზე, ასევე მის ფარგლებს გარეთ ხელოვნური ინტელექტის გამოყენების პროცესების სანდოობის, ადამიანის ფუნდამენტური უფლებებისა და თავისუფლებების, უსაფრთხოებისა და ეთიკური პრინციპების მაქსიმალური დაცვის უზრუნველყოფა.

  • ᲡᲢᲐᲟᲘᲝᲠᲘ ᲤᲘᲜᲐᲜᲡᲣᲠ ᲓᲔᲞᲐᲠᲢᲐᲛᲔᲜᲢᲨᲘ

    კომპანია IBCCS Georgia აცხადებს ანაზღაურებად ვაკანსიას სტაჟიორის პოზიციაზე ფინანსურ დეპარტამენტში. სტაჟირების პერიოდი 3-დან 6 თვემდე, წარმატებით დასრულების შემთხვევაში დასაქმების პერსპერქტივით. საქმიანობის შესწავლა ხდება ადგილზე. სამუშაოს აღწერა: (რაც დაევალება სტაჟიორს, გადამზადების შემდეგ): საგადასახაო ორგანოსთან კომუნიკაცია; საგადასახადო საკითხებზე განცხადებების/საჩივრების მომზადებაში მონაწილეობის მიღება; საგადასახადო საკითხებთან დაკავშირებულ ორგანიზაციულ და ტექნიკურ საკითხებში მონაწილეობის მიღება; კომპანიის საგადასახადო საქმიანობიდან გამომდინარე სხვა მოვალეობების შესრულება; მოთხოვნები: უმაღლესი იურიდიული განათლება; საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობის საფუძვლების ცოდნა; • დაბეგვრის პრინციპების ცოდნა; ფინანსური აღრიცხვის პრინციპების ცოდნა; ინგლისური ენის საბაზისო დონეზე ცოდნა; განიხილებიან საკითხით დაინტერესებული დამამთვარებელი კურსის სტუდენტები; Პიროვნული თვისებები: პუნქტუალური; შრომისმოყვარე; მოტივირებული; პასუხისმგებლობის მაღალი გრძნობა; გუნდური მუშაობის უნარი; ანალიტიკური და ლოგიკური აზროვნება; გამართული ვერბალური და წერილობითი კომუნიკაციის უნარი; დროის ეფექტურად მართვის უნარი; Სამუშაო საათები: 09:30 – 18:30 დასაქმების შემთხვევაში გთავაზობთ მუშაობას მეგობრულ და პროფესიონალურ საერთაშორისო გარემოში, განვითარების შესაძლებლობებსა და ტრენინგებს; დაინტერესებულმა კანდიდატებმა გთხოვთ გამოაგზავნეთ CV შემდეგ ელექტრონულ მისამართზე: s.elisashvili@ibccs.tax სათაურის ველში პოზიციის დასახელებით.

  • ᲡᲐᲒᲐᲓᲐᲡᲐᲮᲐᲓᲝ ᲡᲞᲔᲪᲘᲐᲚᲘᲡᲢᲘ

    კომპანია IBCCS Georgia აცხადებს ვაკანსიას საგადასახადო სპეციალისტის პოზიციაზე Სამუშაოს აღწერა: • საგადასახაო ორგანოსთან კომუნიკაცია; • საგადასახადო საკითხებზე განცხადებების/საჩივრების მომზადებაში მონაწილეობის მიღება; • საგადასახადო კონსულტაციებში მონაწილეობა; • კომპანიის საგადასახადო საქმიანობიდან გამომდინარე სხვა მოვალეობების შესრულება; მოთხოვნები: • უმაღლესი იურიდიული ან ფინანსური განათლება; • საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობის საფუძვლების ცოდნა; • დაბეგვრის პრინციპების ცოდნა; • ფინანსური აღრიცხვის პრინციპების ცოდნა; • ბუღალტრული ან იურიდიული მიმართულებით მუშაოების არანაკლებ ერთ წლიანი გამოცდილება; • ინგლისური ენის საბაზისო დონეზე ცოდნა; • განიხილებიან საკითხით დაინტერესებული დამამთვარებელი კურსის სტუდენტები; Პიროვნული თვისებები: • პუნქტუალური; • მოტივირებული; • პასუხისმგებლობის მაღალი გრძნობა; • გუნდური მუშაობის უნარი; • ანალიტიკური და ლოგიკური აზროვნება; • გამართული ვერბალური და წერილობითი კომუნიკაციის უნარი; • დროის ეფექტურად მართვის უნარი; ანაზღაურება: 1200-2000 კვალიფიკაციის შესაბამისად Სამუშაო საათები: 09:30 – 18:30 დასაქმების შემთხვევაში გთავაზობთ მუშაობას მეგობრულ და პროფესიონალურ საერთაშორისო გარემოში, განვითარების შესაძლებლობებსა და ტრენინგებს; დაინტერესებულმა კანდიდატებმა გთხოვთ გამოაგზავნეთ CV შემდეგ ელექტრონულ მისამართზე: s.elisashvili@ibccs.tax სათაურის ველში პოზიციის დასახელებით.

  • ᲞᲔᲠᲡᲝᲜᲐᲚᲣᲠ ᲛᲝᲜᲐᲪᲔᲛᲗᲐ ᲓᲐᲪᲕᲘᲡ ᲨᲔᲡᲐᲮᲔᲑ ᲐᲮᲐᲚᲘ ᲙᲐᲜᲝᲜᲘᲗ ᲨᲔᲛᲝᲗᲐᲕᲐᲖᲔᲑᲣᲚᲘ ᲡᲘᲐᲮᲚᲔᲔᲑᲘ

    2024 წლის 01 მარტიდან ძალაში შევიდა „პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ“ ახალი კანონი (შემდგომში - „კანონი“), რომლის გარკვეული დებულებები ამოქმედდება 2024 წლის 1 ივნისიდან, ხოლო ნაწილი - 2025 წლის 1 იანვრიდან. ახალი კანონის ძირითადი მიზანია პერსონალური მონაცემების დაცვის სტანდარტისა და გარანტიების განმტიკიცება და ადამიანის უფლებათა დაცვაზე ორიენტირებული ეფექტიანი მექანიზმების განმტკიცება. კანონში განხორციელებული ცვლილებები ძირითადად შეეხო ვიდეომონიტორინგს, შემოღებულ იქნა აუდიომონიტორინგის საკანონმდებლო ნორმები და განისაზღვრა აღნიშნულის განხორციელების საფუძვლები, მონაცემთა პირდაპირი მარკეტინგის მიზნებისთვის დამუშავების წესები, ასევე მნიშვნელოვან სიახლეს წარმოადგენს პერსონალურ მონაცემთა დაცვის ოფიცრის ინსტიტუტი და დარღვევებისათვის განსაზღვრული სანქციების არსებითად გამკაცრება. სტატია შეეხება საკანონმდებლო ცვლილებებიდან გამომდინარე ბიზნესისათვის მნიშვნელოვან საკითხებსა და საჭიროებებს. 1.     ვიდეომონიტორინგის განხორციელების ახალი სტანდარტი ვიდეომონიტორინგის განხორციელებისათვის მონაცემთა დამმუშავებელი ვალდებული ხდება მონაცემთა დამუშავების პრინციპების დაცვით განსაზღვროს ვიდეოთვალთვალის მიზანი და მოცულობა, ვიდეოთვალთვალის ხანგრძლივობა და ჩანაწერის შენახვის ვადა, ვიდეოჩანაწერებზე წვდომის, მათი შენახვისა და განადგურების წესი და პირობები, მონაცემთა სუბიექტის უფლებების დაცვის მექანიზმები. მონაცემთა დამმუშავებელი/უფლებამოსილი პირი ვალდებულია თვალსაჩინოდ განათავსოს გამაფრთხილებელი ნიშანი ვიდეოთვალთვალის მიმდინარეობის შესახებ, რომელზეც ასევე ასახული იქნება მონაცემთა დამმუშავებლის ვინაობა და საკონტაქტო მონაცემები. 2.     აუდიომონიტორინგის განხორციელების წესი აუდიომონიტორინგის განხორციელება დასაშვებია მონაცემთა სუბიექტის თანხმობით, საოქმო ჩანაწერის წარმოების მიზნით, დისტანციური კომუნიკაციისას, პირის უსაფრთხოებისა და საკუთრების დაცვის, ასევე საიდუმლო ინფორმაციის დაცვის მიზნებისათვის თუ ამ მიზნების სხვა საშუალებით მიღწევა შეუძლებელია და კანონმდებლობით პირდაპირ გათვალისწინებულ სხვა შემთხვევებში. მონაცემთა დამმუშავებელი ვალდებულია წერილობით წინასწარ განსაზღვროს აუდიომონიტორინგის მიზანი და მოცულობა, აუდიომონიტორინგის ხანგრძლივობა, აუდიოჩანაწერზე წვდომის, მისი შენახვისა და განადგურების წესი და პირობები, მონაცემთა სუბიექტის უფლებების დაცვის მექანიზმები და წინასწარ ან აუდიომონიტორინგის დაწყებისთანავე გააფრთხილოს მონაცემთა სუბიექტი. 3.     პირდაპირი მარკეტინგის მიზნით მონაცემთა დამუშავება პირდაპირი მარკეტინგის მიზნით მონაცემთა დამუშავება გულისხმობს სარეკლამო შეტყობინებების გაგზავნის მიზნით პერსონალურ მონაცემთა დამუშავებას და კანონით დასაშვებია მხოლოდ იმ პირის თანხმობით, ვისი მონაცემებიც მუშავდება (მონაცემთა სუბიექტი). მონაცემთა სუბიექტს ნათლად, მარტივ და მისთვის გასაგებ ენაზე უნდა განემარტოს, რომ გააჩნია უფლება ნებისმიერ დროს გამოიხმოს მისი მონაცემების დამუშავებაზე გაცემული თანხმობა.  მოთხოვნის მიღებიდან 7 სამუშაო დღის განმავლობაში მონაცემთა დამმუშავებელი ვალდებულია შეწყვიტოს პირის მონაცემთა დამუშავება. 4.     პერსონალურ მონაცემთა დაცვის ოფიცერი კანონი განსაზღვრავს პერსონალურ მონაცემთა დაცვის ოფიცრის (ოფიცერი) ინსტიტუტს. ოფიცრის ინსტიტუტი ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი სიახლეა და მისი უფლება-მოვალეობები მოიცავს: მონაცემთა დაცვასთან დაკავშირებულ საკითხებზე დამუშავებისთვის პასუხისმგებელი/უფლებამოსილი პირისა და მათი თანამშრომლების ინფორმირებას, მათთვის კონსულტაციისა და მეთოდური დახმარების გაწევას, შიდა რეგულაციებისა და მონაცემთა დაცვაზე ზეგავლენის შეფასების დოკუმენტის შემუშავებაში მონაწილეობას, მონაცემთა დამუშავებასთან დაკავშირებით შემოსული განცხადებებისა და საჩივრების ანალიზს/შესაბამისი რეკომენდაციების გაცემას და სხვა. კანონით განისაზღვრა ის დაწესებულებები, რომელთაც ეკისრებათ ოფიცრის დანიშვნა: საჯარო დაწესებულება; სადაზღვევო ორგანიზაცია; კომერციული ბანკი; მიკროსაფინანსო ორგანიზაცია; საკრედიტო ბიურო; ელექტრონული კომუნიკაციის კომპანია; ავიაკომპანია; აეროპორტი; სამედიცინო დაწესებულება; დამუშავებისთვის პასუხისმგებელი პირი, რომელიც ამუშავებს საქართველოს მოსახლეობის არანაკლებ 3 პროცენტის პერსონალურ მონაცემებს ან ახორციელებს მათი ქცევის სისტემატურ და მასშტაბურ მონიტორინგს. ოფიცრის ფუნქცია შეიძლება შეასრულოს როგორც დასაქმებულმა, ასევე გარე ფიზიკურმა/იურიდიულმა პირმა მომსახურების ხელშეკრულების საფუძველზე. 5.     გამკაცრებული სანქციები კანონის დარღვევისათვის ახალი კანონით დადგენილი წესების დარღვევისთვის მნიშვნელოვნად მკაცრდება პასუხისმგებლობის ნაწილი. დადგენილი ჯარიმების ოდენობა განსხვავდება სამართალდარღვევის ტიპების მიხედვით და ძირითადად მერყეობს 1 000 – 6 000 ლარის ფარგლებში. ჯარიმის ზუსტი ოდენობა დამოკიდებულია პირის წლიური ბუნვის ოდენობასა და დამამძიმებელი გარემოებების არსებობაზე. შენიშვნა: სტატიაში დამოუკიდებლად განხილული ყველა ცვლილება ამოქმედდა 2024 წლის 01 მარტიდან, გარდა პერსონალურ მონაცემთა დაცვის ოფიცრის დანიშვნის ვალდებულებისა, რომელიც ამოქმედდება 2024 წლის 01 ივნისიდან. კანონი განსაზღვრავს პერსონალური მონაცემების დაცვის მაღალ სტანდარტს და ადგენს ცვლილებებს/დამატებებს ისეთ საკითხებთან მიმართებითაც, როგორიცაა მონაცემთა სუბიექტის თანხმობის მიღების სავალდებულო წესი და მისთვის სავალდებულოდ მისაწოდებელი ინფორმაცია და სხვა. კომპანიებს კი განესაზღვრებათ დამატებითი ვალდებულებები განახორციელონ შესაბამისი აუცილებელი ღონისძიებები მათი პროცესების ახალი კანონით განსაზღვრულ სტანდარტებთან შესაბამისობაში მოყვანის მიზნით.

  • ᲡᲐᲥᲐᲠᲗᲕᲔᲚᲝᲡ ᲕᲐᲚᲓᲔᲑᲣᲚᲔᲑᲐ CRS-ᲖᲔ ᲓᲐ ᲛᲘᲡᲘ ᲒᲐᲕᲚᲔᲜᲐ ᲡᲐᲔᲠᲗᲐᲨᲝᲠᲘᲡᲝ ᲐᲜᲒᲐᲠᲘᲨᲔᲑᲘᲡ ᲛᲤᲚᲝᲑᲔᲚᲔᲑᲖᲔ

    2011 წელს საქართველომ გადადგა გადამწყვეტი ნაბიჯი გლობალური ფინანსური გამჭვირვალობისკენ, ანგარიშგების საერთო სტანდარტის (CRS) შეერთების გადაწყვეტილებით, რომელიც შემუშავებულია ეკონომიკური თანამშრომლობისა და განვითარების ორგანიზაციის (OECD) მიერ. ეს სტრატეგიული გადაწყვეტილება არა მხოლოდ აძლიერებს საქართველოს ვალდებულებას გადასახადებისგან თავის არიდების წინააღმდეგ ბრძოლაში, არამედ გავლენას ახდენს საერთაშორისო კლიენტებზე, რომლებსაც აქვთ საბანკო ანგარიშები საქართველოში. CRS-ის მნიშვნელობა: გლობალური ძალისხმევა ფინანსური მთლიანობისთვის ანგარიშგების საერთო სტანდარტი (CRS) არის საერთაშორისო ინიციატივა, რომელიც შექმნილია ქვეყნებს შორის ფინანსური ანგარიშის ინფორმაციის ავტომატური გაცვლის გასაადვილებლად. OECD-ის მიერ შემუშავებულ სისტემის მთავარი მიზანია გადასახადებისგან თავის არიდების თავიდან აცილება იმით, რომ მთელ მსოფლიოში საგადასახადო ორგანოებს ჰქონდეთ წვდომა უცხო რეზიდენტების ფინანსურ ანგარიშებზე ზუსტ და ამომწურავ ინფორმაციაზე. ინფორმაციის ავტომატური გაცვლა ხდება ყოველწლიურად, რაც ხელს უწყობს საგადასახადო გამჭვირვალობას და კანონიერ შესაბამისობას გლობალურ დონეზე. სამართლებრივი ჩარჩო და საქართველოს დაპირება საერთაშორისო სტანდარტებზე საქართველოს ერთგულება CRS-ის მიმართ სათავეს იღებს OECD-ისა და ევროპის საბჭოს 1988 წლის 25 იანვრის კონვენციაში. 2022 წელს საქართველომ მნიშვნელოვანი ნაბიჯი გადადგა მრავალმხრივი კომპეტენტური ორგანოს შესახებ შეთანხმების ხელმოწერით (CRS MCAA), რაც მიუთითებს მის ერთგულებაზე CRS-ის განხორციელებისთვის. ამ ვალდებულების მხარდასაჭერად საქართველოს საგადასახადო კოდექსში შევიდა ახალი შესწორება 702-ე და 2792-ე მუხლებში, რომლებიც ასახავს ფინანსური ინსტიტუტების ვალდებულებებს და მათთან დაკავშირებულ საგადასახადო ვალდებულებებს. CRS აღსრულება საქართველოში საერთაშორისო კლიენტებისთვის, რომლებიც ფლობენ საბანკო ანგარიშებს საქართველოში, საგადასახადო კოდექსის 702-ე მუხლი ავალდებულებს ფინანსურ ინსტიტუტებს შეაგროვონ და მიაწოდონ ინფორმაცია კლიენტების საგადასახადო რეზიდენტობის შესახებ შემოსავლების სამსახურს. შემოსავლების სამსახური მოქმედებს როგორც ცენტრალური ორგანო, რომელიც ზედამხედველობს CRS-ის განხორციელებას, უზრუნველყოფს ვალდებულებების შესრულებას და ხელს უწყობს ინფორმაციის გაცვლას სხვა მონაწილე ქვეყნებთან. საქართველოში ფინანსური ინსტიტუტები ახლა ვალდებულნი არიან დაადგინონ თითოეული საერთაშორისო მომხმარებლის საგადასახადო რეზიდენტობის სტატუსი. თუ მომხმარებელი არის უცხო ქვეყნის საგადასახადო რეზიდენტი, მისი ინფორმაცია ზიარდება შემოსავლების სამსახურთან. ეს კანონმდებლობა, რომელიც ძალაშია 2023 წლის 1 იანვრიდან, ავალდებულებს ფინანსურ ინსტიტუტებს ყოველწლიურად წარადგინონ ინფორმაცია 2024 წლის 1 იანვრიდან 30 ივნისამდე, რაც უზრუნველყოფს CRS სტანდარტებთან დროულ შესაბამისობას. რა უნდა გაითვალისწინონ საერთაშორისო ანგარიშის მფლობელებმა საერთაშორისო კლიენტებმა, რომლებსაც აქვთ საბანკო ანგარიშები საქართველოში, უნდა იცოდნენ, რომ მათი ინფორმაცია შეიძლება დაექვემდებაროს ავტომატურ გაცვლას CRS-ის ფარგლებში. შემოსავლების სამსახური, როგორც კომპეტენტური უწყება, გადამწყვეტ როლს ასრულებს CRS-ის მანდატით ინფორმაციის გაცვლასთან შესაბამისობის მოპოვებაში, გადაცემასა და მონიტორინგში. მიზანშეწონილია ანგარიშის მფლობელები გაეცნონ ამ სიახლეებს და უზრუნველყონ საგადასახადო რეზიდენტობის მოთხოვნების სათანადო დაცვა. დასკვნა: საქართველოს ვალდებულება საერთაშორისო ფინანსურ სტანდარტებთან მიმართებაში საქართველოს მიერ CRS-ის მიღება ასახავს მის ერთგულებას საერთაშორისო ფინანსური სტანდარტების მიმართ და მიუთითებს პროაქტიულ მიდგომაზე გლობალური თანამშრომლობის მიმართ გადასახადებისგან თავის არიდების წინააღმდეგ ბრძოლაში. საერთაშორისო ანგარიშების მფლობელები საქართველოში უნდა იყვნენ ინფორმირებულნი ამ მარეგულირებელი ცვლილებების შესახებ და იმუშაონ ფინანსურ ინსტიტუტებთან, რათა უზრუნველყონ CRS-ის უწყვეტი შესაბამისობა, რაც ხელს შეუწყობს ფინანსური გამჭვირვალობის გაზრდას საერთაშორისო მასშტაბით.

  • ᲛᲔᲬᲐᲠᲛᲔᲗᲐ ᲨᲔᲡᲐᲮᲔᲑ ᲙᲐᲜᲝᲜᲗᲐᲜ ᲨᲔᲡᲐᲑᲐᲛᲘᲡᲝᲑᲐᲨᲘ ᲛᲝᲧᲕᲐᲜᲘᲡ ᲨᲔᲪᲕᲚᲘᲚᲘ ᲕᲐᲓᲔᲑᲘ

    „მეწარმეთა შესახებ“ ახალ კანონში, ბოლო, 2024 წლის 01 იანვრის ცვლილებებით, საქართველოში 2022 წლის 01 იანვრამდე რეგისტრირებულ მეწარმეებს განესაზღვრათ განახლებული ვადები რეგისტრირებული მონაცემების ახალ კანონმდებლობასთან შესაბამისობაში მოყვანის მიზნით და დეტალურად გაიწერა ვალდებულების შეუსრულებლობის სამართლებრივი შედეგები. წინამდებარე სტატია დაწვრილებით განიხილავს ბოლო ცვლილებების მნიშვნელობას ბიზნესისთვის. 1..რეგისტრირებული მონაცემების ახალ კანონთან შესაბამისობაში მოყვანის ვადა 2022 წლის 01 იანვრამდე რეგისტრირებული ყველა მეწარმე, გარდა ინდივიდუალური მეწარმისა, ვალდებულია 2025 წლის 01 აპრილამდე უზრუნველყოს საკუთარი სარეგისტრაციო მონაცემების „მეწარმეთა შესახებ“ ახალი კანონის (ასევე წოდებული, როგორც „ახალი კანონი“) მოთხოვნებთან შესაბამისობა. ამ მიზნით მარეგისტრირებელ ორგანოს უნდა წარედგინოს დამფუძნებელთა გადაწყვეტილება. აღსანიშნავია, რომ ბოლო საკანონმდებლო ცვლილებებამდე არსებული რედაქციით, მეწარმეების ახალ კანონთან შესაბამისობაში მოყვანის საბოლოო ვადა განისაზღვრებოდა 2024 წლის 01 იანვრამდე პერიოდით. 2. ვალდებულების შეუსრულებლობის სამართლებრივი შედეგები მეწარმის რეგისტრირებული მონაცემების ახალ კანონთან შესაბამისობაში მოყვანის ვალდებულების შეუსრულებლობა იწვევს რეგისტრაციის შეჩერებას. ამის შესახებ მიეთითება რეესტრში და რეესტრიდან ამონაწერი აღარ გაიცემა. მარეგისტრირებელი ორგანო რეგისტრაციის შეჩერების შესახებ ინფორმაციას უზიარებს შესაბამის ადმინისტრაციულ ორგანოებსა და ბანკებს. რეგისტრაციის შეჩერებით იზღუდება: მეწარმის წარმომადგენლობითი უფლებამოსილების მქონე პირ(ებ)ის  წარმომადგენლობითი უფლებამოსილება; მეწარმის მიერ ქონების განკარგვის უფლება; საგადასახადო ოპერაციებში მონაწილეობა; საბანკო ანგარიშის მართვის, ახალი ანგარიშის გახსნის, ანგარიშზე არსებული თანხის განკარგვის უფლება; კრედიტის აღების  შესაძლებლობა. შესაბამისად, იზღუდება მეწარმის წარმომადგენლობითი უფლებამოსილებები და საოპერაციო შესაძლებლობები. რეგისტრაცია აღდგება მეწარმის მიერ ვალდებულების შესრულებისთანავე. 3. საჯარო შეტყობინება და „შესაბამისობის რეგისტრაციის პორტალი“ რეგისტრაციის შეჩერების შესახებ გადაწყვეტილება ინფორმაციის სახით ქვეყნდება მარეგისტრირებელი ორგანოს ერთიანი ელექტრონული პორტალის რეგისტრირებული მონაცემების გვერდზე, რომელიც სპეციალურად ხელახალი რეგისტრაციის თაობაზე ინფორმაციის განთავსებისთვის იქნება განკუთვნილი (შემდგომში ასევე წოდებული, როგორც „პორტალი“). პორტალი წარმოადგენს „ინფორმაციულ ცენტრს“ შესაბამისობაში მოყვანის მიზნებისთვის. გადაწყვეტილების პორტალზე განთავსება გულისხმობს მის გამოქვეყნებას და შესაბამისად, გადაწყვეტილება ძალაში შედის გამოქვეყნების დღესვე. 4. საშეღავათო პერიოდი და ხარვეზიანი საზოგადოების სტატუსი მეწარმეების მიერ 2025 წლის 1 აპრილამდე ვალდებულების შეუსრულებლობის შემთხვევაში მარეგისტრირებელი ორგანო 2026 წლის 1 იანვრიდან იღებს გადაწყვეტილებას ამ ვალდებულების დამრღვევი მეწარმის რეგისტრაციის ხარვეზიანობის შესახებ და ხარვეზის აღმოსაფხვრელად უდგენს დამატებით „საშეღავათო“ 3-თვიან ვადას. ხარვეზის დადგენის შესახებ გადაწყვეტილებაც ასევე ქვეყნდება პორტალზე. გამოქვეყნების წესით ჩანაცვლდა ბოლო ცვლილებებამდე განსაზღვრული იურიდიულ მისამართზე ან მეწარმის ინდივიდუალურ პორტალზე განთავსების წესი, რაც მარეგისტრირებელ ორგანოს აძლევს საშუალებას ხარვეზის დადგენის შესახებ გადაწყვეტილების გამოქვეყნების დღიდან 3 (სამი) თვის ვადაში გააუქმოს მეწარმის რეგისტრაცია. ხარვეზიანი საზოგადოების სტატუსის არსებობის პერიოდში ჩერდება რეგისტრირებული მონაცემების მოქმედება და რეესტრიდან ამონაწერი არ გაიცემა. ხარვეზიან საზოგადოებას სრული მოცულობით აქვს შეზღუდული წარმომადგენლობითი უფლებამოსილებები და საოპერაციო შესაძლებლობები. 5. რეგისტრაციის გაუქმება და ლიკვიდაცია 2026 წლის 01 იანვრიდან დადგენილი ხარვეზის 3 (სამი) თვის ვადაში აღმოუფხვრელობის შემთხვევაში, მარეგისტრირებელი ორგანო იღებს გადაწყვეტილებას მეწარმის რეგისტრაციის გაუქმების შესახებ. თუ სამეწარმეო საზოგადოების რეგისტრაციის გაუქმების შემდეგ დაინტერესებული პირის ინიციატივით დადგინდება, რომ სამეწარმეო საზოგადოებას დარჩა ქონება, ხორციელდება საზოგადოების ლიკვიდაცია ზოგადი წესით. სამეწარმეო საზოგადოების პარტნიორის ან კრედიტორის განცხადების საფუძველზე სასამართლო ნიშნავს ლიკვიდატორს. 6. გამონაკლისი ინდივიდუალური მეწარმეებისა და არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირებისათვის ცვლილებებით დაკონკრეტდა იმ პირთა წრე, ვისაც კანონით განსაზღვრული ვალდებულებები ეხება და განისაზღვრა, რომ შესაბამისობაში მოყვანის ვალდებულება არ ეხებათ ინდივიდუალურ მეწარმეებსა და არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიულ პირებს. სარეგისტრაციო მონაცემების ახალი კანონის მოთხოვნებთან შესაბამისობის უზრუნველყოფის ვალდებულება ინდივიდუალურ მეწარმეზე არ ვრცელდება, ხოლო არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირი უფლებამოსილია და არა ვალდებული მიმართოს მარეგისტრირებელ ორგანოს საკუთარი რეგისტრირებული მონაცემების ახალ კანონთან შესაბამისობაში მოყვანის მოხოვნით. მეწარმეებს განესაზღვრათ დამატებითი, 2025 წლის 01 აპრილამდე, ვადა რეგისტრირებული მონაცემების ახალ კანონთან შესაბამისობაში მოყვანისათვის. ვალდებულების დადგენილ ვადებში შეუსრულებლობა გამოიწვევს, პირველად ეტაპზე მეწარმის რეგისტრაციის შეჩერებას, შემდგომ ხარვეზიანობის სტატუსის განსაზღვრას და საბოლოოდ მეწარმის რეგისტრაციის გაუქმებას.

bottom of page